Issiqxonada ekinlar uchun optimal harorat: Amaliy qo‘llanma
05, Nov 2026
O‘zbekistonning keskin kontinental iqlimida issiqxona xo‘jaligini yuritishda haroratni to‘g‘ri boshqarish hosildorlikning asosiy garovidir. Ko‘plab dehqonlar urug‘ va o‘g‘itlarga katta mablag‘ sarflasa-da, harorat rejimiga rioya qilmaslik oqibatida gullarning to‘kilishi va meva sifatining pasayishiga duch kelishadi. Har bir ekin turi o‘ziga xos mikroiqlimni talab qiladi.
Asosiy ekinlar uchun harorat me’yorlari
- Bodring: Issiqsevar ekin. Kunduzi 24–28°C, kechasi 18–20°C haroratni talab qiladi. 15°C dan pastda o‘sish to‘xtaydi, 35°C dan yuqorida esa meva sifati keskin yomonlashadi.
- Pomidor: Gullash davrida juda sezgir. Kunduzi 22–26°C, kechasi 16–18°C maqbuldir. 30°C dan yuqori harorat changlanishga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
- Bulg‘or qalampiri: Kunduzi 23–27°C, kechasi 17–20°C haroratda yaxshi rivojlanadi.
- Limon: Subtropik o‘simlik bo‘lib, keskin harorat o‘zgarishini yoqtirmaydi. Kunduzi 22–28°C, kechasi 16–20°C haroratni barqaror saqlash muhim.
- Qulupnay: Kunduzi 18–24°C, kechasi 8–12°C haroratni afzal ko‘radi. 30°C dan yuqori harorat mevalarning maydalashib ketishiga olib keladi.
Ko‘katlar uchun harorat rejimi
Ko‘katlar issiqlikka turlicha munosabatda bo‘ladi. Masalan, shivit, kashnich va petrushka kunduzi 16–22°C, kechasi 10–16°C haroratda yaxshi o‘sadi. Rayhon esa issiqni sevib, kunduzi 22–28°C haroratni talab qiladi. Esda tutingki, ismaloq va kashnichda yuqori harorat ularning tezda gulpoya chiqarishiga sabab bo‘ladi.
Muhim tavsiyalar va xatolar
- Shamollatish: Issiq kunlarda issiqxonani o‘z vaqtida shamollatish orqali haddan tashqari qizib ketishning oldini oling.
- Namlik nazorati: Yuqori harorat va yuqori namlik birgalikda zamburug‘li kasalliklarni keltirib chiqaradi.
- Ildiz zonasi: Faqat havo emas, balki tuproq haroratini ham nazorat qiling (ko‘pchilik ekinlar uchun 18–24°C).
- Xato: Kechasi haroratni kunduzgidek yuqori saqlash o‘simlikning nafas olishini tezlashtirib, ozuqa moddalarining ortiqcha sarflanishiga olib keladi.
Manba: AGROBLOGER (Telegram)