Noyabrda bog‘ va tokzorlarni qishga tayyorlash: bosqichma-bosqich qo‘llanma

Noyabr oyi O‘zbekiston bog‘bonlari va tokzor egalari uchun juda mas’uliyatli davr hisoblanadi. Bu vaqtda bajarilgan sifatli agrotexnik tadbirlar kelgusi yil hosildorligining poydevori hisoblanadi. Quyida bog‘ va tokzorlarni qishga tayyorlash bo‘yicha asosiy tavsiyalar keltirilgan.

Bog‘ va tokzorlarni sanitariya qilish

• Daraxtlar va toklar ostidagi to‘kilgan barglar, chirigan mevalar va kasallangan novdalarni yig‘ib oling. Bu zararkunandalar qishlab qoladigan asosiy manbalarni yo‘q qiladi.
• Qurigan, singan va zararlangan shoxlarni kesib tashlang. Kesilgan joylarni bog‘ var bilan yopish tavsiya etiladi.

Tuproqqa ishlov berish va o‘g‘itlash

• Bog‘ qator oralari 25–30 sm chuqurlikda yumshatiladi. Daraxt tanasiga yaqin joyda ildizlarga zarar yetkazmaslik uchun ehtiyot bo‘ling.
• O‘g‘itlashda gektariga 10 tonna organik o‘g‘it, 90 kg sof fosfor va 45 kg sof kaliy me’yorlari qo‘llanilishi mumkin (tuproq tahliliga qarab). Muhim: Kech kuzda azotli o‘g‘itlarni bermang, chunki ular novdalarning o‘sishini rag‘batlantirib, sovuqqa chidamliligini pasaytiradi.

Daraxtlarni oqlash va profilaktika

• Barglar to‘liq to‘kilgach, daraxt tanasini oqlang. Bu qishki quyosh nurlaridan himoya qiladi va po‘stloq yorilishining oldini oladi.
• Kasalliklarga qarshi (monilioz, parsha) bordosuyuqligi yoki mis saqlovchi preparatlar bilan ishlov bering. Ishlovni faqat quruq va shamolsiz havoda bajaring.

Nam to‘plovchi sug‘orish

• Agar kuz quruq kelgan bo‘lsa, daraxt va toklar ostida namlikni saqlash uchun «nam to‘plovchi sug‘orish»ni amalga oshiring. Bu tuproqning muzlashiga qarshi kurashishda va ildiz tizimini himoya qilishda yordam beradi.

Tokzorlarni qishga tayyorlash

• Tok novdalarini kesib, shakl bering. Sovuqqa chidamsiz navlarni tuproq bilan ko‘mib, himoyalang. Simbag‘azlarni ta’mirlashni unutmang.

Keng tarqalgan xatolar

• Azotli o‘g‘itlar: Kech kuzda azot berish daraxtning qishga kirishini qiyinlashtiradi.
• Chuqur haydash: Daraxt tanasiga juda yaqin joyda chuqur haydash ildiz tizimini jiddiy shikastlaydi.
• Sanitariya qoldiqlarini qoldirish: Kasallangan barg va novdalarni bog‘da qoldirish kelgusi yil infeksiyalarining tarqalishiga sabab bo‘ladi.

Manba: AGROBLOGER (Telegram)