Ochiq maydonda ekinlar uchun optimal harorat: qo'llanma

Ochiq maydonda ekinlar uchun optimal harorat: qo'llanma

06, Nov 2026

Kuzgi va bahorgi ekinlar uchun harorat ahamiyati

O‘zbekistonning keskin kontinental iqlimida ekinlarning muvaffaqiyatli unib chiqishi va rivojlanishi bevosita tuproq va havo haroratiga bog‘liq. Harorat rejimi noto‘g‘ri tanlansa, urug‘lar chirishi yoki o‘sishdan to‘xtashi mumkin. Quyida asosiy ekinlar uchun tavsiya etilgan harorat ko‘rsatkichlari keltirilgan.

Asosiy ekinlar uchun harorat me’yorlari

  • Kuzgi bug‘doy: Urug‘ unishi uchun tuproq harorati +1…+2°C bo‘lishi kifoya, ammo faol o‘sish uchun +10…+15°C maqbuldir.
  • Sarimsoq va piyoz: Sarimsoq ildiz otishi uchun +5…+10°C, piyoz unishi uchun esa +10…+15°C harorat talab qilinadi.
  • Sabzi va karam: Ikkala ekin ham +4…+5°C da unishni boshlaydi, biroq ularning jadal o‘sishi uchun +15…+22°C oralig‘i ideal hisoblanadi.
  • Sholg‘om va turp: Bu ekinlar salqin havoni sevadi, ular uchun +10…+20°C harorat yetarli.
  • Pomidor va bodring: Bular issiqsevar ekinlardir. Pomidor unishi uchun +20…+25°C, bodring uchun esa +24…+30°C tuproq harorati zarur.

Amaliy tavsiyalar va xatolar

Dehqonchilikda eng ko‘p uchraydigan xato — bu faqat havo haroratiga qarab ish tutishdir. Aslida, urug‘ning unishi uchun tuproq harorati hal qiluvchi ahamiyatga ega.

  • O‘lchash: Haroratni har doim urug‘ ekiladigan chuqurlikda o‘lchang.
  • Tungi sovuqlar: O‘zbekiston kuzida tungi harorat keskin tushib ketishi mumkin, buni hisobga oling.
  • Himoya: Sovuqqa sezgir ekinlarni (pomidor, bodring) kutilmagan sovuqlardan himoya qilish uchun agrotu‘r (agrovolokno)dan foydalaning.
  • Namlik: Tuproqni haddan tashqari namlantirmang, chunki sovuq va nam tuproqda urug‘ chirishi tezlashadi.

Esingizda bo‘lsin, har bir navning o‘ziga xos talablari bor. Mahalliy iqlim sharoitingizni va ekish muddatlarini to‘g‘ri belgilash hosildorlik garovidir.

Manba: AGROBLOGER (Telegram)