
Qalampir gullarining to‘kilib ketishi hosilning kamayishiga olib keladigan eng muhim muammolardan biridir. Bunga ko‘pincha haroratning keskin o‘zgarishi, noto‘g‘ri sug‘orish, oziqa moddalar yetishmasligi yoki changlanishdagi muammolar sabab bo‘ladi. Qalampir o‘simligi mo‘l hosil berishi uchun gullarning sog‘lom saqlanishi va meva tugish jarayonining normal kechishi muhim hisoblanadi. Agar gullar ochilgandan keyin to‘kilib ketsa, bu o‘simlikning stress holatiga tushganidan yoki agrotexnik tadbirlarda kamchilik borligidan darak beradi.
Eng ko‘p uchraydigan sabablardan biri — yuqori haroratdir. Havo harorati 35°C dan oshganda yoki kechalari juda issiq bo‘lganda changlanish jarayoni buziladi va gullar to‘kilib ketishi mumkin.
Sug‘orishdagi xatolar ham gullarning to‘kilishiga sabab bo‘ladi. Tuproqning haddan tashqari qurib qolishi yoki aksincha ortiqcha namlanishi ildiz faoliyatini susaytirib, o‘simlikda stress holatini yuzaga keltiradi.
Oziqa moddalar yetishmovchiligi ham muhim omillardan biridir. Ayniqsa fosfor, kaliy, bor va kalsiy elementlari kam bo‘lsa, gullar yaxshi rivojlanmaydi va meva tugmasdan to‘kiladi.
Azotli o‘g‘itlarni me’yoridan ortiq qo‘llash ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Bunday holatda o‘simlik barg va poya o‘stirishga ko‘proq kuch sarflab, gullar va meva tugunlarini saqlab qola olmaydi.
Ochiq maydonda changlatuvchi hasharotlar yetishmasligi, issiqxonalarda esa shamollatishning yomonligi changlanish jarayoniga salbiy ta’sir qiladi. Natijada gullar qurib, to‘kilib ketadi.
Kuchli shamol, keskin sovuq tushishi yoki kunduz va tun harorati o‘rtasidagi katta farq ham gullarning saqlanib qolishiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Ayrim kasalliklar va zararkunandalar ham gullarning to‘kilishiga sabab bo‘lishi mumkin. Shira, trips va o‘rgimchakkana kabi zararkunandalar o‘simlikni zaiflashtirib, hosil tugish jarayonini buzadi.
Qalampirni muntazam, lekin me’yorida sug‘orish, tuproq namligini barqaror saqlash va mulchadan foydalanish stressni kamaytiradi. Gullash davrida kaliy va fosforga boy o‘g‘itlar qo‘llash yaxshi samara beradi.
Bor va boshqa mikroelementlar bilan barg orqali oziqlantirish meva tugish foizini oshirishga yordam beradi. Issiq kunlarda esa o‘simliklarni qo‘shimcha sug‘orish va soyalash orqali himoya qilish tavsiya etiladi.
To‘g‘ri sug‘orish, muvozanatli oziqlantirish, qulay harorat va zararkunandalarga qarshi o‘z vaqtida kurashish orqali qalampir gullarining to‘kilishini kamaytirish va mo‘l hosil olish mumkin.